✍️ ಡಾ. ಸೈಯದ್ ಖಾಝಿಮ್ ಬೆಂಗಳೂರು
ಸಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು, ಜ.ಇ. ಹಿಂದ್ ಕರ್ನಾಟಕ
ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್(ಸ) ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ, ಶಿಕ್ಷಕ, ಸುಧಾರಕ, ರಾಜನೀತಿಜ್ಞ ಹಾಗೂ ನಾಯಕನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆರ್ಥಿಕ ರಂಗಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯು ಕೂಡ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದುದಾಗಿದೆ. ಅವರು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಬೋಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಮದೀನಾದಲ್ಲಿ ಅವರು ರೂಪಿಸಿದ ಸಮಾಜದ ಮುಖಾಂತರ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ವ್ಯಾಪಾರ-ವ್ಯವಹಾರ, ಶ್ರಮ, ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್(ಸ) ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ದರ್ಶನವು ಕೇವಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಧೋರಣೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸುತ್ತ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು: ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?, ಯಾವುದೇ ಮೋಸವಿಲ್ಲದೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ?, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ? ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯರ ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಆರು ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
1.ಶ್ರಮದ ಘನತೆ: ದುಡಿಮೆಯೇ ಗೌರವದ ಸಂಕೇತ
ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್(ಸ) ಅವರು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶ್ರಮದ ಘನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಭನೆಯ ಬದುಕನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಪ್ರವಾದಿತ್ವ ಲಭಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಸ್ವತಃ ಅವರು ಕೂಡ ಕುರಿ ಮೇಯಿಸುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲೂ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸುವುದು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಗೌರವ ತರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಅದು ಅವಮಾನದ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರ ಬದುಕೇ ನಮಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾದಿ(ಸ) ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: “ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕೈಯಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಹಾರಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಯಾರೂ ಎಂದಿಗೂ ಸೇವಿಸಿಲ್ಲ” (ಬುಖಾರಿ).
ಈ ತತ್ವವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ಆದಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಳೆಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸವಾಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರೈತ, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಬಡಗಿ, ವಾಹನಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡುವ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಶಿಕ್ಷಕ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಡೆವಲಪರ್ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕ – ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಬೋಧನೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ; ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿ ಕೃಷಿ, ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಸಾರಿಗೆ, ಮನೆಕೆಲಸಗಳು, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಅಸಂಘಟಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನಹರಿಸಬಾರದು, ಬದಲಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗಳಿಗೆ ಘನತೆ, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಮೇಲೂ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು.
2.ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನೈತಿಕತೆ: ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರವು ನ್ಯಾಯಯುತವೂ ಆಗಿರಬೇಕು.
ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್(ಸ) ಅವರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಪ್ರವಾದಿಯವರು ಒಬ್ಬ ವರ್ತಕರಾಗಿ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ವ್ಯಾಪಾರದೊಳಗಿನ ಮೋಸ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯ(ಸ)ರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.
ಪವಿತ್ರ ಕುರ್ಆನ್, ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಮೋಸ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಧೋರಣೆಗಳನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಖಂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾದಿ(ಸ) ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: “ಯಾರು ನಮಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರು ನಮ್ಮವರಲ್ಲ” (ಮುಸ್ಲಿಂ). ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಬಲವಾದ ತತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ: ಲಾಭವು ಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ವಂಚನೆಯು ಅಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ಕೇವಲ ಲಾಭವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೋಷಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು, ತೂಕ ಮತ್ತು ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿತ ಮಾಡಲು, ಸುಳ್ಳು ದಾವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ತತ್ವವು ಆಳವಾದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಕಲಿ ರಿವ್ಯೂವ್ಗಳು, ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ಮರೆಮಾಚಿದ ಶುಲ್ಕಗಳು, ಕಳಪೆ-ನಕಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ತಿರುಚಿದ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯ ಆನ್ಲೈನ್ ತಂತ್ರಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಆಧುನಿಕ ಸ್ವರೂಪಗಳಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯ(ಸ)ರ ಮಾರ್ಗವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವುದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವ, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಗುಣಮಟ್ಟ, ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತಹ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲು ಬಯಸುತ್ತದೆ.
3. ಬಡ್ಡಿರಹಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಸಂಪತ್ತಿನ ಚಲಾವಣೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆರ್ಥಿಕ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಭಿನ್ನ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ‘ರಿಬಾ'(ಬಡ್ಡಿ)ದ ನಿಷೇಧವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ರಿಬಾ’ವನ್ನು ಬಡ್ಡಿ(Interest) ಅಥವಾ ಅಧಿಕಬಡ್ಡಿ(Usury) ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುರ್ಆನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: “ಅಲ್ಲಾಹನು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದಾನೆ” (2:275). ಈ ತತ್ವವು ಸರಳ ನಿಷೇಧಕ್ಕಿಂತ ಮೀರಿದುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಲ ನೀಡಿ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಲಾಭ-ನಷ್ಟದ(ರಿಸ್ಕ್) ಹಂಚಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪತ್ತು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಕುರ್ಆನ್ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, “…ಅದು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಮಂತರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ…”(59:7) ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಸಂಪತ್ತು ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರ ನಡುವಷ್ಟೇ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರಬಾರದು ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮವು ಸಂಪತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಮಾಜದ ದೊಡ್ಡ ಸಮೂಹವು ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳಿಂದ ವಂಚಿತವಾಗಿರುವಾಗ ಸಂಪತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶೇಖರಣೆಗೊಳ್ಳುವ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಝಕಾತ್, ದಾನ(ಸದಕಾ), ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು(ವಾರೀಸು) ಮತ್ತು ವಕ್ಫ್ ನಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಪತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾಗಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಇಂದಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಈ ಚಿಂತನೆಯು ನೈತಿಕ ಆಧಾರಿತ ಹಣಕಾಸು, ಸಹಕಾರಿ ಸಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಲಾಭ-ನಷ್ಟವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಧನಸಹಾಯ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಬಡ್ಡಿ ರಹಿತ ಸಹಾಯ ಒದಗಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಬಲ್ಲದು; ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು.
4. ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು: ವೇತನವೆಂಬುದು ಹಕ್ಕು, ಕೃಪೆಯಲ್ಲ
ಪ್ರವಾದಿ(ಸ) ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯ(ಸ)ರು ಹೇಳಿದರು: “ಕಾರ್ಮಿಕನ ಬೆವರು ಆರುವುದರೊಳಗೆ ಆತನ ಕೂಲಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟುಬಿಡಿರಿ” (ಇಬ್ನ್ ಮಾಜಾ). ಈ ಸಂದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ, ಪಾವತಿಯು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬಾರದು. ಮಾಲೀಕರು ವ್ಯವಹಾರದ ಒಡೆಯರಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಕಾರ್ಮಿಕನು ತನ್ನ ಶ್ರಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆತನು ಗೌರವ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಬೇರೆ ಊರುಗಳಿಂದ ಬಂದ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು, ಕಟ್ಟಡ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹಾಗೂ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಈ ಮಾತಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಮಹತ್ವ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕರೆ ಸಾಲದು; ಅವರಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಕೂಲಿ, ತಡಮಾಡದೆ ಸಿಗುವ ಹಣ, ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಜಾಗ, ಮಾನವೀಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಡವಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದೆ ಬೆಳೆಯಲು ಒಳ್ಳೆಯ ಅವಕಾಶಗಳು ಬೇಕೇ ಬೇಕು.
ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, “ನಾವು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?” ಎಂದು ಕೇಳುವುದನ್ನು ಮೀರಿ, ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಬೇಕಿದೆ. ಅದು, “ನಾವು ನಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?” ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಲಾಭವು ಅದರ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಶೋಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ತನ್ನ ಯಶಸ್ಸು ಸುಸ್ಥಿರವಾದುದೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
5. ಶೋಷಣೆಗೆ ಅಂತ್ಯ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು
ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್(ಸ) ಅವರು ಕೃತಕ ಅಭಾವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಏರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು/ಮುಚ್ಚಿಡುವುದರ(ಹೋರ್ಡಿಂಗ್) ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯ(ಸ)ರು ಹೇಳಿದರು: “ಯಾರು ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ (ಹೋರ್ಡಿಂಗ್) ಅವರು ಪಾಪ ಮಾಡಿದರು” (ಸಹೀಹ್ ಮುಸ್ಲಿಂ).
ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬೇಕೆಂದೇ ತೊಂದರೆ ಕೊಡಲು ಯಾರೂ ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲವನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ತತ್ವ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಮೆರೆಯುವುದು, ಗುಂಪುಗಾರಿಕೆ (ಕಾರ್ಟೆಲ್), ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಬೇಕಂತಲೇ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ಮೋಸದ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಕೃತಕವಾಗಿ ಸರಕುಗಳ ಕೊರತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಕುರಿತು ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೂ ಇದೇ ನೀತಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಕ್ಸಸ್ಫುಲ್ ಬಿಸ್ನೆಸ್ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ತುಳಿದುಹಾಕುವ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರ, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಚುರುಕುತನ, ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಬಿಸ್ನೆಸ್. ಸ್ಪರ್ಧೆ ಎನ್ನುವುದು ಜನರನ್ನು ಶೋಷಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗದೆ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಳಿತು ಮಾಡುವಂತಿರಬೇಕು.
6. ಜನ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಪ್ರವಾದಿ(ಸ) ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾದರಿಯು, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಶಕ್ತರಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯ(ಸ)ರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಒಬ್ಬ ಕುರಿಗಾಹಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಹಿಂಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ”. (ಬುಖಾರಿ, ಮುಸ್ಲಿಂ). ಆದ್ದರಿಂದ ನಾಯಕತ್ವವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರವಲ್ಲ; ಅದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ದುರ್ಬಲ ಜನರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದಂತೆ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆಹಾರ, ಆಶ್ರಯ, ಭದ್ರತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಭೂತ ಮಾನವ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಮದೀನಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾದಿ(ಸ) ಅವರು ಅಂಥದೊಂದು ಸಮಾಜವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು; ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರ-ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದಾನ-ಧರ್ಮ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಪಾಲನೆ ಹಾಗೂ ದುರ್ಬಲ ಜನರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.
ಭಾರತದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದು. ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ನೆರವಿನ ಮೂಲಕ ಝಕಾತ್, ಸದಾಕಾ ಮತ್ತು ವಕ್ಫ್ ಕೂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು.
ಇಂದಿನ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ
ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್(ಸ) ಅವರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ ಆರ್ಥಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಮಕಾಲೀನ ಮೌಲ್ಯಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು:
– ಶ್ರಮದ ಘನತೆಯು ವೃತ್ತಿಪರ ಹಾಗೂ ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಗೌರವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
– ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನೈತಿಕತೆಯು ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು.
– ಬಡ್ಡಿರಹಿತ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ-ಹಂಚಿಕೆ(Risk-sharing) ತತ್ವಗಳು ನೈತಿಕ ಹಾಗೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಹಣಕಾಸು ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಬಹುದು.
– ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ನ್ಯಾಯಯುತ ವೇತನ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬಹುದು.
– ಶೋಷಣೆಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು.
– ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯು ಸಮಾಜದ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜನ ಕಲ್ಯಾಣವು ಸರ್ಕಾರಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬಹುದು.
ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಶತಮಾನದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಭಾರತದ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ನ್ಯಾಯ, ಘನತೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣದ ಆಧಾರಭೂತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ
ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್(ಸ) ಅವರು ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಸಂಪತ್ತಿನ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು; ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಲಾಯಿತು; ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು; ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡಲಾಯಿತು; ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯ(ಸ)ರ ಆರ್ಥಿಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆರು ಸರಳ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಬಹುದು:
– ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರಿ.
– ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿರಿ.
– ಶೋಷಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಡೆಸಿರಿ.
– ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ವೇತನ ನೀಡಿರಿ.
– ಆರ್ಥಿಕ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ತಡೆಯಿರಿ.
– ದುರ್ಬಲರನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿರಿ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಬದಲಾದಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನದ ಮೂಲಭೂತ ಸವಾಲುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ತತ್ವಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿವೆ. ಅಂತಿಮ ಪಾಠ ಇದಾಗಿದೆ: ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಅದು ಎಷ್ಟು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಎಷ್ಟು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಗಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಎಷ್ಟು ಮಾನವ ಘನತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಿಂದಲೂ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು.
IslamKannada News Portal
